MARSZAK S a m u i ł J a k o w l e w i c z, ur. 22 X (4 XI) 1887 Woroneż, zm. 4 VII 1964 Moskwa, poeta, tłumacz, satyryk, krytyk lit. Studiował w Petersburgu i w Londynie (1912-14). Debiutował w 1907 przekładami z poezji klasycznej oraz własnymi lirykami. W 1917-22 opiekował się bezdomnymi dziećmi, od 1922 był kierownikiem literackim Teatru Młodego Widza, założył studium dla początkujących pisarzy przy Instytucie Wychowania Przedszkolnego, w 1924-25 redagował pismo dla dzieci "Worobiej" (późn. nazwa "Nowyj Robinson"). W 1922 wystąpił jako autor bajek scenicznych dla dzieci Skazka pro kozła (Bajka o koźle), Koszkin dom (Dom kotki), Zameczek (Tieriemok), opartych na motywach folkloru rosyjskiego. W 1923 wydał pierwszą własną książeczkę wierszy dziecięcych Dietki w kletkie (Dziatki w klatce). Wkrótce na pewien czas głównym motywem jego twórczości staje się poetyzacja i pochwała pracy: wierszowane opowiadanie Pożar (1923, Pożar), krótki poemat Poczta (1927, Poczta), wierszowana bajka Kak rubanok sdiełał rubanok (1927, Jak hebel zrobił hebel). Wzorem W. Majakowskiego wprowadził do literatury dziecięcej tematykę polityczną w pamflecie na bogatą burżuazję Mister Twister (Mister Twister, 1933). W latach 30. M. napisał wiele wesołych i dowcipnych wierszy o życiu i przygodach dzieci: Wąsaty psotnik (Usatyj połosatyj, 1930), Przyjemny dzień (Choroszyj dień, 1940) i in. W czasie II wojny światowej pisał wiersze satyryczne, bardzo wówczas cenione. Dla dzieci napisał w tym okresie baśń sceniczną Dwanaście miesięcy (Dwienadcat' miesiacew, 1943), opartą na znanej słowackiej baśni ludowej o sierocie, złej macosze i jej córce. Po wojnie M. napisał m.in. liryczny cykl Krugfyj god (1948, Cały rok), składający się z 12 obrazków poetyckich odpowiadających poszczególnym miesiącom, i Księgę leśną (Lesnaja kniga, 1950) zawierającą malowniczy opis lasu i jego mieszkańców. W tomie Izbrannaja linka (1962, Wybór wierszy lirycznych) zebrał utwory z różnych lat. Jest to liryka refleksyjna, filozoficzna, mieszcząca się w nurcie "poezji myśli". Był cenionym tłumaczem poezji angielskiej, przekładał m.in. W. Szekspira, R. Burnsa, G.G. Byrona, J. Keatsa.
