MAKSYM GREK (właśc. Michał Triwolis), ur. 1475 Arta (Grecja), zm. 12 XII 1555 klasztor Troicko-Siergijewski, publicysta, pisarz, teolog. Przez dłuższy czas uczył się we Włoszech. Ok. 10 lat przebywał na górze Athos, skąd na zaproszenie wielkiego księcia Wasyla III przybył do Rosji (1518) w celu skorygowania przekładów ksiąg cerkiewnych. Tu wziął udział w sporach między "josiflanami" (zwolennikami Josifa Wołockiego) i "starcami zawołżańskimi", stając po stronie tych drugich, postulujących wyrzeczenie się przez Cerkiew dóbr materialnych. Wokół M.G. utworzyło się kółko jego zwolenników, w którym dyskutowano na tematy nie tylko religijne, ale także społeczno-polityczne. Jako asceta, M.G. ostro krytykował rozrzutny sposób życia szlachty rosyjskiej, występował przeciw uciskowi chłopów w majątkach cerkiewnych. Za te poglądy został osądzony na soborze 1525 i zesłany do klasztoru Wołokołamskiego, gdzie go męczono chłodem, dymem i głodem. Po powtórnym osądzeniu na soborze 1531 został zesłany do klasztoru Twerskiego, gdzie był więziony przez 20 lat. Dopiero ostatnie 5 lat życia spędził na wolności, przeniesiony do klasztoru Troicko-Siergijewskiego. Nie otrzymał jednak, mimo wielokrotnych próśb, zezwolenia na powrót do ojczyzny. M.G. zostawił ponad 150 utworów: kazań, artykułów publicystycznych, traktatów filozoficznych i teologicznych, przekładów itp., w których przenosił na grunt roś. dorobek nauki bizantyjskiej, przede wszystkim w dziedzinie interpretacji i krytyki tekstu, napisał szereg prac na temat gramatyki i prozodii. Dzieła jego cechowała obrazowość wykładu i emocjonalność stylu. Przyczyniły się one do podniesienia w Rosji kultury słowa pisanego.
